Gevangenisdirectie mee verantwoordelijk voor zelfmoord gedetineerde

De Kamer van Inbeschuldigingstelling van Antwerpen verwees bij arrest van 30 november 2017 2 gevangenisdirecteurs van de gevangenis te Turnhout door naar de correctionele rechtbank op verdenking van schending van artikel 418 en 419 Strafwetboek. De tenlastelegging luidde : zich schuldig te hebben gemaakt aan onopzettelijke doding veroorzaakt door gebrek aan voorzichtigheid of voorzorg, maar zonder het oogmerk om de persoon van een ander aan te randen, namelijk door gebrek aan toezicht en de nodige organisatie daartoe de dood van V.D. te hebben veroorzaakt. 

Voorgeschiedenis

V.D. werd door Crimilex bijgestaan in een dossier waarin hij werd beschuldigd van de moord op zijn vrouw. Onmiddellijk na de feiten ondernam hij een zelfmoordpoging die hij overleefde. Na zijn herstel in het ziekenhuis werd hij uiteindelijk overgebracht naar de gevangenis te Turnhout. Daar stond hij oorspronkelijk onder bijzonder toezicht o.w.v. zijn suïcidale neigingen. Hij werd hiervoor ondergebracht in een aparte vleugel.

Na verloop van tijd werd het speciale regime evenwel ingetrokken. Al snel evenwel werd het speciale regime opnieuw opgelegd. Ondertussen was V.D. evenwel al overgeplaatst naar een vleugel waar het gewone regime gold.

De directie verstuurde hierop een interne mail waarin aan het personeel van de bewuste vleugel werd meegedeeld dat er opnieuw een speciaal regime was opgelegd voor V.D. Deze mail werd evenwel naar een verkeerde vleugel gestuurd zodat het personeel van de vleugel waar V.D. ondertussen verbleef niet wist dat er een apart regime was. Er was derhalve geen bijzonder toezicht meer. V.D. pleegde kort daarna zelfmoord in zijn cel door zich te verhangen.

Omdat het parket te Turnhout weinig voelde voor een onderzoek werd er door Crimilex op vraag van de ouders klacht tegen onbekenden neergelegd op grond van art. 422bis Strafwetboek (schuldig verzuim).

Uiteindelijk werden door de onderzoeksrechter de cipiers die de nacht van de zelfmoord  dienst hadden op de vleugel waar V.D. was ondergebracht en 2 directeurs in verdenking gesteld. De raadkamer oordeelde in eerste aanleg dat alle partijen vrijuit gingen en stelde iedereen buiten vervolging.

Er werd door de ouders van V.D. hoger beroep ingesteld waarna de KI van Antwerpen uiteindelijk de cipiers definitief buiten vervolging stelde maar de directeurs wel doorverwees. De doorverwijzing was evenwel niet langer gesteund op art. 422bis maar op artikel 418 Strafwetboek.

Geen schuldig verzuim

De KI herkwalificeerde de feiten naar onopzettelijke doding door gebrek aan voorzichtigheid of voorzorg (art. 418 Sw.) Schuldig verzuim kon volgens het hof niet worden weerhouden.

Schuldig verzuim veronderstelt immers geen loutere nalatigheid of gebrek aan voorzorg. het veronderstelt integendeel dat de inverdenkinggestelden de hen aangerekende wetsschending met opzet zouden hebben gepleegd, d.w.z. dat zij bewust van de gevaarstoestand, uit vrije wil weigerden hulp te verstrekken.

Dit bleek alleszins niet uit het strafdossier aldus het hof.

Dubbel verwijt aan de directie

Ten aanzien van de directie weerhoudt het hof 2 belastende elementen op grond waarvan ze uiteindelijk een inbreuk op artikel 418 Strafwetboek wordt verweten.

1. Gebrek aan toezicht

Ondanks het feit dat V.D. risicovol bleek werd hij geplaatst in een afdeling waarin geen specifieke celcontroles zijn. Hij bekwam bovendien zijn persoonlijke kledij, inbegrepen zijn broeksriem die hij ten allen tijde kon aanwenden voor zijn zelfdoding. Hij bleeft aldus in een voortdurende gevaarlijke toestand, aldus het hof.

Het feit dat V.D. ondanks zijn toestand naar een gewone vleugel werd overgeplaatst, is voor de KI op zich geen probleem. Maar wel het feit dat er geen bijzonder toezicht was voorzien op die vleugel. Er zou een bijzondere organisatie van het toezicht noodzakelijk zijn geweest.

2. Gebrek aan organisatie

Een tweede element ten laste van de directie is het gebrek aan organisatie. In eerste instantie werd een mail ivm de toestand van V.D. wel door de directie verstuurd, maar naar een verkeerde vleugel. Daarnaast bleek uit het dossier dat de mailberichten voor het personeel niet waren bij te houden gelet op de grote hoeveelheid ervan, de omstandigheid dat ze waren gericht aan groepen van personen en veelal reeds waren verwijderd vooraleer iedereen van de groep ze had gelezen.

Bovendien blijken de cipiers niet de plicht gehad te hebben het computersysteem SIDIS met de elektronische dossiers van de gedetineerden in te kijken, evenmin wanneer en op welke wijze dat zou moeten worden gedaan.

Tenslotte bleek uit de verklaringen van beide directeurs dat zij niet wisten of hun algemene instructies wel werden uitgevoerd. Een systeem van controle bestond niet.

Uit dit alles kan volgens het hof een gebrek aan voorzorg in hoofde van de directie worden verweten zonder hetwelk de zelfdoding zich niet op dezelfde wijze had voorgedaan. Het feit van geen rekening te houden met de mogelijkheid is een gebrek aan voorzichtigheid of voorzien in de zin van artikel 418 Strafwetboek, wanneer die mogelijkheid had moeten voorzien worden of voorzien had kunnen worden en zich heeft voorgedaan.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s